سالمندان درصد مشخصی از جمعیت هر کشور را به خود اختصاص میدهند که بسیار هم قابل توجه است و نمیتوان از آن صرف نظر کرد؛ از این رو سلامت روان در سالمندان اهمیت ویژهای دارد و در تمام جوامع به آن توجه میکنند و در جهت تامین و حفظ آن میکوشند. جمعیت کشور ایران هم با توجه به رشدی که دارد، هم اکنون به سمت پیری رفته، از این رو سالمندان نیز درصد زیادی از آن را تشکیل دادهاند. نکته مهم در رابطه با این موضوع به کار بردن ترفندها و روشهای مختلف برای حفظ سلامت سالمندان است که در ادامه جزئیات آن را بررسی کردهایم تا اگر شما هم در اطرافتان سالمندی دارید برای حفظ سلامت او تلاش کرده و همچنین اگر خودتان به عنوان یک سالمند در این کشور زندگی میکنید، سلامت روان خود را در اولویت قرار داده و بهترین راهکارها را برای حفظ آن انجام دهید. از این رو پیشنهاد میکنیم که تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
منظور از ضرورت سلامت روان در سالمندان چیست؟
جمعیت سالمند را زنان و مردان در ردههای سنی ۵۵ الی ۷۵ سال تشکیل میدهند که درصد بالایی از جمعیت بوده و به همین منظور سلامت روان آنها مورد توجه جامعه قرار گرفته است. اگر سالمندان یک جامعه دارای سلامت روانی و جسمی باشند، بدون شک جامعهای پویا با امید به زندگی بیشتر برای آنها مهیا میشود که آرزوی هر فردی خواهد بود. سلامت روان در سالمندان شامل سلامت روحی و روانی بوده که یک سالمند بدون استرس و دغدغه روزهای عمرش را پشت سر میگذارد و با امید بیشتر به زندگی ادامه میدهد و همچنین از اطرافیان نیز دلگرمی و محبت فراوانی دریافت میکند. ایجاد سلامت روحی و روانی در سالمندان نه تنها با تلاش آنها بلکه با کوشش اطرافیانشان به سرانجام میرسد.
برای مواظبت از سلامت روان در سالمندان چه ترفندهایی وجود دارد؟
برای ایجاد سلامت روان در سالمندان و حفظ آن راهکارهای متفاوت و متنوعی وجود دارند که انجام آنها وابسته به فرد سالمند و اطرافیان او است. اینکه سالمندان بتوانند به راحتی و با سلامت روان در جامعه به زندگی مشغول شوند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا میتواند روحیه فرزندان و نوههایشان را نیز تحت تاثیر قرار دهد. زمانی که از راهکارهای متفاوت برای حفظ سلامت روان در افراد سالمند صحبت میشود منظور ایجاد دیدگاههای مثبت و برقراری روابط دوستانه با آنها است که سطح هیجان و آرامش را در آنها بالا میبرد و با روحیه بهتری به زندگی خود ادامه میدهند. گذشته از این موضوع داشتن رژیم غذایی مناسب و راهکارهایی برای جلوگیری از آلزایمر نیز میتواند در این راه بسیار کمک کننده باشد. از جمله موثرترین راهکارها برای حفظ سلامت روان سالمندان میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
در صورت نیاز به چگونگی رفع افسردگی با روش های روان درمانی می توانید به صفحه زیر مراجعه نمایید :
روان درمانی در سالمندان و تاثیر آن در بهبود افسردگی
صحبت در مورد خاطرات برای دوستان و فرزندان
خاطرات، عضو جدانشدنی زندگی هر فردی هستند که به سن میانسالی رسیده و افراد زیادی اطراف او وجود دارند؛ از این رو تعریف کردن خاطراتی که چند سال از وقوع آنها گذشته است میتواند راهکار بسیار مناسبی برای حفظ سلامت روان در سالمندان و تقویت حافظه آنها باشد. به همین منظور توصیه میشود که سالمندان هر چند وقت یکبار خاطرات خوش و هیجان انگیز گذشته را با خود مرور کنند و آنها را نیز برای فرزندان، نوهها، دوستان و آشنایان نیز تعریف نمایند تا ذهن و فکر آنها به سالهای گذشته پرتاب شود و حس لذت و خوشایند آن دوران را دوباره بچشند. البته در دوران زندگی هر فرد خاطرات تلخ هم وجود دارند اما بهتر است خاطرات شیرین و خوشایند مثل سفرها و تفریحات گذشته را بیشتر مرور کرده و با تعریف آنها احساس خوشحالی را بیشتر لمس کنند.
استراحت مناسب در شبانه روز
یکی از مهمترین ارکان سلامت روان در سالمندان استراحت است. در واقع هر سالمند باید به زمان استراحت خود اهمیت بدهد و در هر شبانه روز ساعات خواب خود را تنظیم کند. به این صورت که ۸ الی ۹ ساعت خواب شبانه داشته باشد و در روز نیز به مدت یک ساعت را به چرت عصرانه اختصاص دهد. در این صورت بدن فرد سالمند بهتر ریکاوری میشود و انرژی بیشتری برای انجام فعالیتهای مختلف خواهد داشت، بنابراین روان او نیز تقویت شده و با شور و شوق بیشتری روزهای خود را سپری میکند. استراحت مناسب در شبانه روز تنها منوط به خوابیدن نیست بلکه انجام ندادن فعالیتهای سنگین را نیز شامل میشود؛ از این رو سالمندان بهتر است اوقات شبانه روز خود را به تماشای تلویزیون و دراز کشیدن زیر سایه درخت جهت مطالعه بگذرانند آنگاه بدن آنها نیز خسته نشده و روحیهشان تضعیف نمیشود.
فعالیت بدنی در حد اعتدال
داشتن فعالیت بدنی یکی دیگر از راهکارهای حفظ سلامت روان در سالمندان محسوب میشود که امروزه بیشتر از قبل به آن توجه شده و تمهیداتی برای آن به کار رفته است. به عنوان مثال استخرها بهترین فضا جهت داشتن فعالیت بدنی مناسب برای سالمندان هستند؛ از این رو افراد سالمند با قدم زدن در آب استخر نه تنها عضلات خود را تقویت میکنند بلکه روحیه بهتری خواهند داشت. نکته مهم و قابل توجه دیگر در مورد فعالیت بدنی داشتن مدیتیشن روزانه و شرکت در کلاسهای یوگا بوده که فعالیت سبک و کالریسوزی بسیار پایینی دارند. در مقابل روحیه سالمندان را تقویت کرده و احساس لذت، شادابی، خوشرویی و شادمانی را در آنها تقویت کرده و بهبود میدهد. در این میان قدم زدن و پیادهروی در پارکها و بازی با نوهها و فرزندان نیز میتواند گزینه بسیار مناسب و لذت بخشی به نظر برسد.
ایجاد دیدگاه مثبت جهت طی کردن دوران سالمندی
هر سالمند با ورود به این دوره از سن و سال، ممکن است احساس ناامیدی و ناراحتی پیدا کند؛ زیرا میداند که پا به سن گذاشته و کم کم رو به پیری میرود که در نهایت به مرگ ختم خواهد شد اما با ایجاد دیدگاه مثبت میتوان به حفظ سلامت روان در سالمندان کمک کرد. اینکه افراد سالمند بدانند که بازنشسته میشوند و باقی عمرشان را میتوانند با آرامش در رفاه زندگی کنند، دیدگاه مثبتی است که هر سالمندی به آن نیاز دارد. گذشته از این موضوع وجود فرزندان و نوهها و محبت مکرر آنها میتواند باعث ایجاد دیدگاه مثبت شود. حمایت فرزندان در نگهداری از سالمندان با خرید و در نظر گرفتن اولویت و سلامتی سالمندان گام مثبتی است که در این زمینه برداشته خواهد شد.
انجام کارهای خیر
انجام کارهای خیر آن هم به صورت داوطلبانه میتواند حفظ سلامت روان در سالمندان را تقویت کند؛ چرا که کارهای خیر انواع مختلفی دارند و انجام هر یک از آنها میتواند تقویت روحیه و شادابی افراد را به دنبال داشته باشد. به عنوان مثال سالمندانی که از وضعیت مالی خوبی بهرهمند هستند میتوانند با خرید لوازم تحریر و کتاب داستان به دیدن کودکان بهزیستی یا مناطق محروم بروند و با خوشحال کردن آنها نیز خوشحال شوند. این کار ممکن است نتیجه کوتاه مدتی برای کودکان داشته باشد اما تاثیرات شگفت انگیز آن به صورت بلند مدت در حافظه و روحیه یک سالمند باقی میماند چه بسا ترغیب به انجام مجدد آن شود و هر بار با خوشحالی کودکان و نیازمندان احساس بهتری نسبت به خود پیدا کند.
در صورت نیاز به چگونگی راهکارهای افزایش تقویت حافظه می توانید به صفحه زیر مراجعه نمایید :
راهکارهای تقویت حافظه در سالمندان
برقراری روابط دوستانه و ثبات در ارتباط با فرزندان
رابطه دوستانه و ارتباط با فرزندان از دیگر راهکارهای حفظ سلامت روان در سالمندان به حساب میآید. در واقع یک سالمند با افزایش سن، کمی بیحوصله و کج خلق میشود اما ارتباط مداوم با دوستان میتواند این بیحوصلگیها را کاهش دهد و سلامت روان آنها را در پی داشته باشد. در این زمینه توصیه میکنیم که سالمندان هفتهای چند روز را به مهمانیهای دوستانه بگذرانند و مواقعی را نیز در کنار فرزندان و نوههایشان باشند تا از احساس حمایت و محبت آنها برخوردار شوند. گذشته از این موضوع با معاشرت و ارتباط صمیمی احساس دلگرمی بیشتری پیدا میکنند که این موضوع بهبود روحیه و روان آنها را به ارمغان میآورد.
افزایش فعالیتهای مغز
برای حفظ سلامت روان در سالمندان باید به فعالیتهای مغزی هم توجه کرد و آن را نیز اولویت قرار داد. نکته مهم و قابل تامل در رابطه با فعالیتهای مغزی انجام فعالیتهایی است که ذهن را درگیر میکند و تمرکز و توجه فرد سالمند را جلب خواهد نمود. از جمله این فعالیتها میتوان به حل کردن جدول و پازل اشاره کرد که سالمند برای حل آن زمانی را به تفکر میگذراند و از دغدغه و ناراحتیهای پیش روی خود فاصله میگیرد. در این صورت روحیه و روان او تقویت شده و ثبات سلامت را به همراه خواهد داشت. برای این کار توصیه میکنیم افراد سالمند در کنسرتها و همایشها شرکت کنند و به تئاتر و سینما بروند همچنین داشتن مطالعه مداوم و خواندن کتابهای مختلف راهکار بسیار مناسبی برای ذهن مشغولی و تمرکز توجه است.
مصرف مواد غذایی مناسب
افراد سالمند با بالا رفتن سنشان ممکن است دچار بیماریهای مختلفی از جمله دیابت، فشار خون، افزایش چربی و کلسترول، ناراحتیهای قلبی و غیره شوند که روحیه افراد را به شدت تحت الشعاع قرار داده و آن را تضعیف میکند. از این رو پیشنهاد ما این است که با ورود به دوره سالمندی حتماً به مصرف مواد غذایی و تغذیه خود توجه کنید؛ چرا که داشتن رژیم غذایی میتواند علاوه بر تامین سلامت جسمی باعث حفظ سلامت روان در سالمندان هم شود، زیرا دیگر دغدغهای برای درمان بیماریهای فوق وجود نخواهد داشت. گذشته از این موضوع همه چیز تحت کنترل است و امید به زندگی و عمر سالمند نیز افزایش مییابد.
تامین سلامت روان با انجام فعالیتهایی برای جلوگیری از آلزایمر
آلزایمر یکی از بیماریهای شایع است که سالمندان تلاش میکنند تا در پیری دچار نشوند. اگر شما بتوانید در برابر آلزایمر راهکارها و ترفندهای مناسبی را به کار ببرید، قطعاً حفظ سلامت روان را در سالمندی به همراه خواهید داشت. از جمله فعالیتها برای مقابله با آلزایمر میتوان به یادگیری ساز و موسیقی، دنبال کردن اخبار و اطلاعات مختلف، حل کردن جدول و سودوکو، چیدن پازل، قدم زدن در دل طبیعت، انجام بازیهای مختلف با گوشی یا آیپد برای بالا بردن دایره لغات و ساخت کلمات جدید، تماشای عکسها و ویدیوهای خانوادگی از سالهای گذشته و غیره اشاره نمود. همه این موارد علاوه بر جلوگیری از آلزایمر باعث مهار استرس نیز میشود که آرامش را به دنبال داشته و سلامت روان در سالمندان را تضمین میکند.
نتیجهگیری
با توجه به اینکه سالمندان جمعیت زیادی از کشور را تشکیل میدهند و روحیه و سلامت روان آنها میتواند در زندگی فرزندان و افراد جوان جامعه تاثیر بگذارد باید به این موضوع توجه داشت و راهکارهای متناسب با آن را به کار برد. در این مطلب نیز ما به راهکارهای حفظ سلامت روان در سالمندان اشاره کردیم که شامل در نظر گرفتن ساعات مناسب برای استراحت و فعالیتهای روزانه بوده و به انجام کارهای خیر و برقراری رابطه دوستانه و معاشرت با افراد دیگر نیز بستگی دارد. علاوه بر آن داشتن رژیم غذایی مناسب و بالا بردن فعالیتهای مغزی در کنار مرور خاطرات از جمله این راهکارها است. شما نیز با به کار بردن چنین راهکارهایی میتوانید سلامت روان را برای عزیزان سالمند به ارمغان آورید.
مجموعه سلامت خانواده همواره در کنار شماست.
در صورت نیاز به رزرو و استخدام پرستار سالمند در منزل می توانید به صفحه زیر مراجعه نمایید :
پرستار سالمند
بدون دیدگاه