کودکان نسل جدید سطح بالاتری از هوش و استعداد را دارند؛ از این رو بهتر است که والدین نیز برای آموزش به آنها نهایت تلاش خود را به کار بگیرند. در این میان نظم برای کودک میتواند ویژگیهای بیشماری را به ارمغان آورد. در واقع یک کودک با نظم، انضباط و تمرکز بیشتری دارد، گذشته از این موضوع آرامش فراوانی را در تمام طول زندگی خود حس خواهد کرد. اما چگونگی آموزش نظم به کودک نیز بسیار پر اهمیت است.
شما نیز باید در این راه بهترین روشها را به کار بگیرید تا به عنوان یک والد آگاه در پرورش کودک خود موفق شوید. بدون شک استفاده از تنبیه و راههای این چنینی نتیجه عکس به همراه دارد و نمیتواند نتیجه بخش باشد. در ادامه شما را با بهترین و مناسبترین روشهای آموزش نظم به کودک آشنا کردهایم، پس تا انتها با ما همراه باشید.
بهترین روش آموزش نظم به کودک چیست؟
بدون شک والدین خواهان وجود فرزندی با نظم و تربیت فوق العاده هستند؛ بنابراین نهایت تلاش خود را در این زمینه انجام میدهند و سعی دارند کودک خود را با نظم و انضباط پرورش دهند. اما در این میان انتخاب راه و روشهای مناسب جهت آموزش نظم به کودک نیز اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا میتواند نتیجه مطلوبی در مدت زمان کوتاهی به بار آورد. حال اگر شما هم از آن دسته والدینی هستید که آرزوی داشتن فرزندی با نظم و انضباط را دارید، برای آگاهی از راههای آموزش نظم به کودک توجه شما را به موارد زیر جلب میکنیم:
توضیح و شناساندن مفهوم نظم به کودک
قبل از اینکه برای آموزش به کودک خود در زمینه نظم اقدام کنید، باید معنا و مفهوم آن را به کودک توضیح دهید و از آن به عنوان یک ویژگی فوق العاده برای هر انسانی یاد نمایید. مهمترین تعریف نظم را میتوان پذیرفتن و کنار آمدن با محدودیتها و ممنوعیتها دانست؛ با این حال آموزش آن به کودک میتواند کمی سخت و چالش برانگیز به نظر برسد؛ چرا که یک بچه خردسال هیچ درکی از نظم ندارد. این شما هستید که باید به عنوان یک والد، کم کم تمام مسئولیتها و محدودیتها را به کودک یادآور شوید. این روش آموزشی با مشخص کردن رفتار و اعمال درست و نادرست پیش میرود، هرچند که در مدت زمان طولانی به نتیجه خواهد رسید. برای درک بهتر این موضوع و تعریف نظم به کودک بهتر است به بازی با او بپردازید و قوانین و مقررات را در نحوه بازی به کار بگیرید.
در صورتی که نیاز به مشاوره در تربیت و رفتارهای کودک خود دارید می توانید به صفحه مشاوره کودک و خانواده مراجعه نمایید :
مشاوره کودک و خانواده
ایجاد یک ترتیب و روتین خاص
در نظر گرفتن یک روتین با ترتیب خاص میتواند کم کم منجر به ایجاد نظم در کودک شود؛ در واقع شما برای به کار بردن چنین روشی جهت آموزش نظم به کودک باید ترتیب خاصی را در نظر بگیرید تا کودک بداند که زندگی و هدف او در این دنیا بیهوده نیست و بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب باید موفق به گذراندن روتین مورد نظر شود. به عنوان مثال اگر به کودک بیاموزید که پس از بیدار شدن از خواب، باید تخت خود را مرتب کرده و دست و صورتش را بشوید، این روتین میتواند تا بزرگسالی با او همراه باشد و نظم این چنینی را به بار آورد. کم کم کودک میآموزد که باید صبحها زودتر از خواب برخیزد تا موفق به انجام فعالیتهای بیشتری شود. به عنوان مثال صبحانهاش را قبل از ساعت ۱۰ میل کند و برنامه مورد علاقهاش را ببیند و تکالیفش را انجام دهد.
خودتان منظم باشید
بزرگترین و بهترین الگوی هر کودک، والدین او هستند؛ از این رو اگر شما فردی بینظم و بیانضباط باشید بدون شک نمیتوانید کودکی منظم تربیت کنید؛ چرا که به کار بردن روشهای متعدد نیز بینتیجه خواهد بود. در این زمینه پیشنهاد ما با نظم بودن خودتان است؛ چرا که شما با داشتن یک روتین و پیروی از قوانین و مقررات میتوانید به کودکتان بیاموزید که چقدر پایبند بودن به ممنوعیتها و محدودیتها برایتان مهم است. زمانی که کودک مادر یا پدری منظم را میبیند که به تمیزی و پاکیزگی خانه اهمیت میدهد، قطعاً شروع به تمیز کردن اتاقش خواهد کرد و تمام اسباب بازیهای خود را در قفسه و کمد قرار داده لباسهایش را نیز تا میکند. چنین مواردی هوش و تمرکز کودک را نیز بالاتر میبرد.
به کودکتان مسئولیت بدهید
یکی دیگر از روشهای آموزش نظم به کودک سپردن مسئولیت به او است. کودکی که بداند وظیفه و مسئولیتی بر دوشش است قطعاً خود را متعهد حس کرده و خیلی بهتر میتواند از پس انجام فعالیتهایش برآید. به عنوان مثال از کودک بخواهید که در مرتب کردن خانه به شما کمک کند و تمام وسایل و اسباب بازیهای خود را از پذیرایی به اتاقش منتقل کند. یا از او بخواهید پس از خوردن غذا و میان وعده ظرف غذایش را در آشپزخانه بگذارد. هرچند که این مسئولیتها بسیار کوچک و ناچیز هستند اما روزی به مقررات و نظم کودک کمک میکنند، به طوری که شما میتوانید با خیال راحت مسئولیتهای بزرگتری بر دوش کودک خود بگذارید. مثلاً از او بخواهید که از خواهر یا برادر کوچکترش مراقبت کند تا شما دوش بگیرید.
برای انجام برخی فعالیتها زمان تعیین کنید
اگر برای انجام برخی فعالیتها، مدت زمانی مشخص را تعیین کنید، کودک یاد میگیرد که فعالیت مورد نظر را در بازه زمانی تعیین شده به اتمام برساند. مثلاً قرار نیست زمانی که ظرف میان وعده و میوه کودک را در اختیارش میگذارید پروسه خوردن را ساعتها ادامه دهد و تا پاسی از شب مشغول خوردن میوه باشد بلکه باید به او بگویید که از ساعت ۵ تا ۶ عصر فرصت دارد تا میان وعدهاش را میل کند تا بتوانید با او بازی کنید. آنگاه خواهید دید که نه تنها کودک وعده مغذی روزانهاش را دریافت میکند بلکه به فعالیت پرداخته و برای شام نیز پراشتها خواهد بود. همچنین کودک باید بیاموزد که بازی کردن و فعالیتهای کودکانه نباید طولانی مدت یا تمام مدت باشند بلکه نظم در چنین مواردی نیز حاکم خواهد بود.
جهت آشنایی با روش های موثر در تربیت فرزندانی شاد و موفق به صفحه زیر مراجعه نمایید :
روش های موثر در تربیت فرزندانی شاد و موفق
پیامد و تشویق را برای کودک تعیین کنید
بهترین روش برای آموزش نظم به کودک در نظر گرفتن تشویق است؛ زیرا کودک به داشتن نظم و انضباط بیشتر ترغیب میشود. غیر ممکن است کودکی را بیابید که از تشویق توسط والدین استقبال نکند. تشویقهایی که در نظر میگیرید باید مطابق با نوع فعالیت مورد نظر باشند؛ چرا که نوعی شرطی شدن برای کودک را به ارمغان میآورند. به عنوان مثال اگر کودک شما پس از بازگشت از مهمانی لباسهای خود را مرتب و به صورت تا کرده به کشو یا کمد منتقل کرد، میتوانید برای تشویق او یک خوراکی لذیذ مثل بستنی یا دسر در نظر بگیرید و همچنین برای انجام فعالیتهای بزرگتر مثل تمام کردن مشق و تکالیف، آخر هفته او را به شهربازی ببرید و کمی با او وقت بگذرانید.
در نظر گرفتن پیامد بدون وجود تنبیه نیز میتواند از بهترین روشهای آموزش نظم به کودک باشد. به این صورت که شما کودکتان را با وجود پیامدها در انجام فعالیتهای روزانه شرطی میکنید. مثلاً از کودک میخواهید که تکالیف و مشقهای خود را انجام دهد، اما اگر این کار را نکند خبری از شهربازی نخواهد بود. در این صورت کودک میآموزد که اگر نظم و انضباط را رعایت نکند بدون شک عواقبی در پی خواهد داشت که میتواند ناخوشایند باشد. البته با رعایت نظم، کودکی با انضباط خواهد شد که تشویقاتی نیز برای او در نظر گرفته میشود.
قوانین و مقررات تعیین کنید
هدف از آموزش نظم به کودک، قرار دادن او در شرایطی است که به قوانین و مقررات احترام بگذارد و تمام فعالیتهای خود را در چارچوب تعیین شده انجام دهد. در چنین شرایطی پیشنهاد میکنیم محدودیتهای مورد نظر را تعیین کرده و به کودک متذکر شوید تا خط قرمزها را رد نکند و همه چیز طبق مقررات پیش رود. از مهمترین مقررات میتوان به زمان خواب و انجام تکالیف اشاره نمود.
به عنوان مثال شما بهتر است تعیین کنید که کودکتان تا قبل از ۱۰ شب به رختخواب رفته و بخوابد چرا که بیدار ماندن تا دیر وقت میتواند سلامت و رشد او را مختل سازد. انجام تکالیف به موقع نیز باعث میشود زمان مناسبی برای تماشای برنامه کودک و کارتون بیابد یا امکان تفریح خارج از خانه را برایتان مهیا سازد. پس برای اکثر فعالیتهای کودک مقرراتی تعیین کنید و با توضیح چنین مقرراتی نظم را در او تقویت نمایید.
افعال مثبت به کار ببرید و بایدها را به کودک متذکر شوید
آگاهی کودکان از دنیای اطرافشان بسیار محدود است؛ از این رو آنها نمیدانند که بایدها و نبایدها کدامند و چه کاری صحیح و ناصحیح است. در این زمینه شما هستید که باید با خونسردی و افعال مثبت کودک را به سمت بایدها و انجام آنها سوق دهید. روانشناسان باور دارند که به کار بردن افعال مثبت میتواند نتیجه شگفت انگیز به دنبال داشته باشد.
در این صورت نباید کودک را نهی کنید. مثلاً یک کودک نمیداند که گریه کردن، فریاد و جیغ برای خواستن تکهای شکلات، جزو نبایدها محسوب میشود؛ از این رو شما باید با آرامش به کودک خود بیاموزید که فریاد کشیدن رفتاری ناخوشایند و نامناسب است و از او بخواهید که خواسته خود را با آرامش بیان کند؛ چرا که در این صورت شما توجه بیشتری نسبت به او دارید و پاسخ صحیحی به او میدهید. علاوه بر آن کودک خیلی سریعتر به خواسته خود میرسد. پس با استفاده از چنین روشی برای آموزش نظم به کودک، به هیچ عنوان از نبایدها سخن نگویید بلکه رفتارهای درست را به باید تبدیل کرده و جهت انجام آنها از کودک درخواست کنید.
آموزش نظم به کودک با بازی
از جمله روشهای فوق العاده برای آموزش نظم به کودک میتوان به استفاده از بازیهای مختلف اشاره کرد در واقع شما باید در این زمینه هوشمندانه عمل کنید؛ زیرا به کار بردن برخی بازیها به نظم، توجه، انضباط و تمرکز نیاز دارد از این رو شما با به کار بردن چنین بازیهایی نه تنها نظم را در کودک خود تقویت میکنید بلکه باعث جلب توجه و تمرکز او نیز خواهید شد. به عنوان مثال بازیهایی مثل برج هیجان کمک میکنند که کودک در اوج خلاقیت و هیجان نیز خونسردی خود را حفظ کند و با هوشمندی کامل در زمینه حل مسئله برآید.
جهت آشنایی بیشتر با چگونگی و راه حل های مدیریت اضطراب در کودکان به صفحه زیر مراجعه نمایید :
مدیریت اضطراب در کودکان
مهارت حل مسئله در کودک را تقویت کنید
از دیگر روشهای آموزش نظم به کودک نحوه برخورد با مسائل و حل آنها است. کودکان هیچگونه درکی از مسائل و مشکلات پیرامونشان ندارند؛ از این رو برخورد با چنین مواردی برای آنها سخت و چالش برانگیز به نظر میرسد اما اگر بتوانند مسائل را حل کنند و در مواجه با آنها دستپاچه نشوند، بدون شک گام بزرگی را در زمینه فراگیری نظم برداشتهاند.
مثلاً اگر کودک شما ظرف غذای خود را به صورت اتفاقی بر روی زمین خالی کرده و تمام محتویات آن باعث کثیف شدن فرش و پارکت شده، نیاز نیست فریاد بکشید یا او را تنبیه کنید بلکه صبر کنید تا کودک بدون دستپاچگی به درکی از محیط خود برسد و در همین حین با آرامش به او بگویید فرزندم به نظرت الان چه باید بکنیم؟
در چنین شرایطی ذهن کودک متمرکز شده و تمام توجه و تمرکز خود را برای حل چنین مشکلی به کار میگیرد؛ از این رو روشهای مختلفی را در ذهن مرور میکند که احتمالاً یکی از آنها جمع کردن غذای ریخته شده و تمیز کردن خواهد بود. شما نیز باید در این زمینه به او کمک کنید و با دلگرمی دادن و تشویق، عزت نفس کودک را بالا ببرید تا نه تنها در مسائل دیگر بلکه در مشکلات بزرگتر نیز چاره جویی کرده و با وجود نظم به آنها پایان دهد.
نتیجهگیری
نظم یکی از مهمترین ارکان زندگی هر فردی محسوب میشود که بهتر است آن را از کودکی در محور خانواده بیاموزد. امروزه نیز یکی از مهمترین دغدغههای والدین چگونگی برخورد و آموزش نظم به کودک است. ما نیز در این مطلب راه و روشهای آموزش نظم به کودک، بدون تنبیه و سرزنش را بیان کردیم تا شما با اطلاعات کاملی در این زمینه پیشروید و با آگاهی بیشتری نسبت به داشتن فرزندی منظم و منضبط در جامعه ظاهر شوید. به طور کلی شما با تعیین قوانین و مقررات، در نظر گرفتن تشویق و تمجید، استفاده از افعال مثبت، ثابت قدم بودن در زمینه نظم و انضباط میتوانید به مرور زمان کودکی منظم و با انضباط را تربیت کنید.
بدون دیدگاه